• Samenvatting
• Voorwoord
• Inleiding
• 1 | Spelen in de natuur
  • 1.1) Spelend ontwikkelen
  • 1.2) Speelnatuur in vele soorten
• 2 | Veilig kunnen spelen
  • 2.1) Juridisch kader
  • 2.2) De wettelijke plichten van de beheerder
    • 2.2.1) Privaatrechtelijk beheer
    • 2.2.2) Publiekrechtelijk beheer
    • 2.2.3) Speeltoestel of speelaanleiding?
    • 2.2.4) Communicatie
    • 2.2.5) Richtlijnen en aanbevelingen
• 3 | Veiligheidsbewustzijn
  • 3.1) (On)aanvaardbare risico’s
  • 3.2) Het belang van een veiligheidscheck
  • 3.3) Veiligheidsbewustzijn in de praktijk
  • 3.4) Training, opleiding en netwerken
  • 3.5) Taakverdeling en organisatie
  • 3.6) Aansprakelijkheidsvermindering
  • 3.7) Verzekering
• 4 | Richtlijnen voor het beheer
  • 4.1) Beheer van speelnatuur met speelaanleidingen
  • 4.2) Beheer van speelnatuur met zelfbouwsels
  • 4.3) Beheer van speelnatuur met speeltoestellen
  • 4.4) De praktijk bij beheer en inrichting
    • 4.4.1) Natuurterrein
    • 4.4.2) Bodem
    • 4.4.3) Bomen en klimbomen
    • 4.4.4) Water
    • 4.4.5) Vuur
    • 4.4.6) Flora en Groenvoorzieningen
    • 4.4.7) Fauna
    • 4.4.8) Afval
    • 4.4.9) Ongewenste bezoekers
• 5 | Richtlijnen bij de communicatie
  • 5.1) Veiligheidscommunicatie en risicocommunicatie
  • 5.2) Doelgerichte en planmatige communicatie
• 6 | Financiële aspecten
• Bijlage A - Veiligheidsplan en veiligheidscheck
• Bijlage B - Beheerschema speelnatuur
• Bijlage C - Wet- en regelgeving
• Bijlage D - Speeltoestellen en beheer
• Bijlage E - Checklist bij een ongeval
• Bijlage G - Geraadpleegde bronnen

Samenvatting

Aanleiding voor dit onderzoek was de maatschappelijke behoefte aan meer speelnatuur (incl. speelbossen, speeluiterwaarden, enz.) omdat spelen in en met de natuur in vele opzichten goed is voor de ontwikkeling van kinderen.
Er bleek echter bij beheerders naast enthousiasme voor speelnatuur ook vaak sprake te zijn van weerstand, aarzeling, misverstand en angst inzake aansprakelijkheden en veiligheidsverplichtingen bij inrichting en beheer van speelnatuur.

Dit onderzoek heeft die weerstanden, aarzelingen, misverstanden en angsten onder de loep genomen. Workshops met beleidsmakers, uitvoerders en deskundigen heeft geleid tot deze richtlijnen en aanbevelingen.
Het hoeft niet zo ingewikkeld te zijn voor beheerders; er kan gewoon met het inrichten en beheren van veilige speelnatuur worden gestart of verder gegaan mits men de aangereikte aanbevelingen en richtlijnen van het onderzoek volgt.

Dit onderzoek biedt een systematische aanpak voor verantwoord beheer van speelnatuur. Het biedt duidelijkheid waar onzekerheden waren inzake begrippen of handelswijzen in de uitvoeringspraktijk.
Het is wenselijk om het kennisniveau van natuurbeheerders inzake veilig spelen in de natuur te vergroten. Ook verantwoordelijkheden moeten vaak duidelijker op papier. In de praktijk heeft men behoefte aan voldoende beleidsstimulerende middelen om inrichting en beheer van speelnatuur duurzaam en veilig vorm te geven.